Boeidelen vervangen: het onderhoud dat bijna iedereen vergeet

Waarom rot het hout juist op deze plek?

Een boeiboord staat op de natste plek van de hele gevel. Regenwater van het dakvlak komt in de goot terecht, en alles wat de goot niet verwerkt loopt eroverheen en langs het hout naar beneden. Zit er een naad open of raakt de goot verstopt door blad, dan staat het water tegen het boeiboord in plaats van erin.

Daar komt bij dat het hout aan de achterkant vrijwel niet droogt. De voorzijde krijgt zon en wind, de achterzijde zit klem tegen goot en constructie. Vocht dat via een spijkergat of een open kopse kant naar binnen trekt blijft zitten, en een gescheurde verflaag houdt dat water net zo goed binnen als buiten. Eerst een haarscheurtje, dan een donkere vlek, dan zacht hout: van buiten valt het nog mee terwijl de plaat er aan de achterzijde al doorweekt uitziet.

Tip: Controleer de boeidelen op het moment dat de goot toch wordt schoongemaakt. Dat scheelt een tweede keer de ladder op, en de zwakke plekken zitten precies daar waar het blad zich verzamelt.

De signalen dat boeidelen toe zijn aan vervanging

Niet elk afgebladderd plekje betekent dat de dakrand eraf moet. De vraag is of het hout zelf nog stevig is of niet. Een dakdekker of schilder prikt daarom met een schroevendraaier in het hout, zeker rond de naden, de hoeken en de plekken onder de gootuitlopen. Zakt de punt zonder weerstand weg, dan is verf erop geen oplossing meer.

Tip: Een goot die scheef hangt is zelden een probleem van de goot. Meestal houdt het hout erachter de beugelschroeven niet meer vast.

Repareren, overzetten of helemaal vervangen?

Zit het rot in een enkele plaat of alleen in een kopse kant, dan is gedeeltelijk herstel verdedigbaar. Het aangetaste stuk gaat eruit, er komt nieuw hout voor terug en dat wordt afgewerkt. Dat is de goedkoopste route, maar alleen zinvol als de rest van de rand gezond is en de oorzaak wordt aangepakt.

Overzetten is de tweede route: het bestaande boeiboord blijft zitten en krijgt beplating van kunststof of aluminium eroverheen. Dat gaat snel en scheelt arbeid. De valkuil is bekend: wordt er beplaat over nat, aangetast hout, dan verdwijnt het probleem uit het zicht en gaat het eronder door. Een vakman haalt eerst de slechte delen eruit en beplaat pas daarna.

De derde route is volledig vervangen. De goot gaat eraf, de oude boeidelen en de overstekplaat ook, de spantkoppen worden beoordeeld en waar nodig aangeheeld, en er komt een nieuwe rand met nieuwe bevestiging. Duurder, en de enige aanpak die zekerheid geeft als het rot over de hele lengte zit.

Tip: Vraag om foto's van de spantkoppen zodra de goot eraf is. Wat daar te zien is, bepaalt of u met onderhoud of met constructief herstel te maken heeft.

Hout, kunststof of aluminium: wat kiest u?

Hout blijft de standaard bij vervanging, meestal watervast verlijmd multiplex of een duurzame houtsoort. Het is voordelig, past bij het oorspronkelijke beeld van de woning en is eenvoudig op maat te maken rond hoeken en dakkapellen. De voorwaarde is onderhoud: de kopse kanten moeten dicht en de verflaag vraagt om de paar jaar aandacht.

Kunststof beplating, vaak hard pvc met een houtnerf, is de bekendste onderhoudsarme keuze. De platen gaan op een houten ondergrond en hoeven daarna niet geschilderd te worden. Aluminium is het stevigste alternatief, wordt op maat gezet en gemoffeld in kleur geleverd, en zit vooral op nieuwbouw en op grotere projecten.

Tip: Onderhoudsarm is niet hetzelfde als onderhoudsvrij. Ook kunststof en aluminium randen vragen om een schoonmaakbeurt en om een controle van de aansluitingen.

Wat kost het, en waar let u op in de offerte

De prijs wordt zelden bepaald door het materiaal alleen. Het grootste deel zit in de arbeid en in het bereikbaar maken van de dakrand: op een garage volstaat een ladder, langs een woning met twee verdiepingen komt er een rolsteiger of hoogwerker bij. Hoeveel meter er vervangen moet worden, of de goot eraf gaat en wat er achter de platen tevoorschijn komt, bepaalt de rest.

De bedragen hieronder zijn richtprijzen per strekkende meter, inclusief arbeid. Wat uw dakrand kost hangt af van de hoogte, de bereikbaarheid en de staat van het hout erachter, en staat in de offerte.

Vergunning, asbest en veilig werken

Boeidelen vervangen valt in de regel onder gewoon onderhoud en is daarmee vergunningvrij, zolang de detaillering, de profilering en de vormgeving van het bouwwerk gelijk blijven. Gaat u van een smalle houten rand naar een brede beplating met een ander profiel, dan verandert het aanzicht wel degelijk. Bij een monument of een beschermd stads of dorpsgezicht gelden bovendien eisen aan materiaalsoort en kleur. Een vraag aan de gemeente kost een half uur en voorkomt herstelwerk achteraf.

Let ook op het bouwjaar. In woningen van voor 1994 kan asbestcement in vlakke platen zijn verwerkt, en dakranden en overstekken horen bij de plekken waar dat voorkomt. Zagen, boren of slopen is dan precies wat u niet moet doen: zekerheid geeft alleen laboratoriumonderzoek, en verwijderen is aan strikte regels gebonden. En blijft de hoogte zelf een factor. Een controle vanaf de ladder kunt u prima zelf doen, een hele rand langs de voorgevel vervangen is werk voor iemand die dagelijks op hoogte staat.

Tip: Combineer het werk als de steiger er toch staat. Schilderwerk aan de kozijnen, een gootreiniging of het nalopen van de nok kosten dan een fractie van een losse opdracht.